De 2e wereldoorlog in Italië

Zoals beloofd in mijn vorige blog op 25 april, het Italiaanse bevrijdingsfeest, vertel ik in deze blog iets meer over de complexe geschiedenis van de 2e wereldoorlog in Italië. 

Het indrukwekkende boek “Het verdriet van Italië” van de Britse historicus James Holland geeft een geweldig goed beeld van het laatste oorlogsjaar. Weinig mensen weten dat er in Italië, in 1944-1945, zowel aan Duitse kant als aan de kant van de geallieerden, meer militaire slachtoffers dan waar dan ook in West-Europa zijn gesneuveld.

In 1939 had het facistische Italië van Mussolini zich aangesloten bij Hitler Duitsland.
Als As-mogendheden werkten Italië en Duitsland de eerste oorlogsjaren dus samen. Nadat de geallieerden op 10 juli 1943 op Sicilië waren geland capituleerde het Italiaanse leger. Mussolini werd een paar dagen later, op 13 juli 1943, door zijn eigen facistische partij afgezet en om veiligheidsredenen gevangen gezet. Eerst op Ponza, een eilandje in de Thyreense Zee tussen Rome en Napels en later naar het gebergte Gran Sasso in De Abruzzen. De Duitsers bevrijdden Mussolini daar in september door middel van een luchtlandingsoperatie en vlogen hem naar Duitsland. Onder grote druk van de Duitsers die dreigden Milaan, Turijn en Genua te vernietigen, stichtte hij in Salò, aan het Gardameer, de Italiaanse Sociale Republiek, oftewel de Republiek van Salò. Pasolini heeft hier de indrukwekkende en zeer schokkende film ‘Salò’ overgemaakt.

Na de capitulatie van het Italiaanse leger werd Italië bezet door Duitsland. Italiaanse soldaten werden verplicht om zich bij het Duitse leger aan te sluiten. Sommigen deden dat, anderen sloten zich aan bij de Partizanen, gingen ondergronds of meldden zich aan bij de geallieerden die net als de Duitsers weinig vertrouwen in ze hadden.

Terwijl de geallieerden zich vanuit de Italiaanse laars een weg noordwaarts vochten, trokken de Duitsers zich tergend langzaam terug. Zij richtten hierbij steeds nieuwe verdedigingslinies op over de volle breedte van Italië. De belangrijksten waren de Gustav-Linie, ten zuiden van Rome en de Gotenlinie, niet ver van het vakantiehuis Huisje in De Marken. Deze 320 km lange verdedigingslinie strekte zich uit van Pesaro aan de Adriatische Zee tot aan Massa Carrara aan de Tyrreense Zee en bestond uit 2376 stuks machinegeweer, 479 stuks antitankwapen en mortieren, 120 km prikkeldraad en vele kilometers antitank-obstakels.

Op gruwelijke wijze werden dorpen uitgemoord en met de grond gelijk gemaakt. Veelal als vergelding voor aanslagen die partizanen pleegden op Duitse officieren. De Duitse haat richtte zich niet alleen op de partizanen, die al jaren een gewelddadige guerrilla tegen de fascisten en de Duitsers voerden, maar ook tegen de onschuldige burgerbevolking. Dit drama werd door velen gezien als een ‘side-show’ van de grote gevechten aan het oost- en het westfront.

Voor de winter van 1944/45 leek de overwinning al nabij. Door de langzame manier van terugtrekken van de Duitsers, de stevige Gotenlinie en hevige regens stagneerden de legers van de geallieerden. De vele rivieren die zij moesten passeren stroomden over en de net gebouwde legerbruggen spoelden weg. De verkleumde en uitgeputte militairen en partizanen moesten nog een strenge en zeer natte winter door

De jonge, zeer productieve Britse historicus James Holland raadpleegde tal van bekende en minder bekende archieven en interviewde talloze ooggetuigen. Die persoonlijke portretten zijn indrukwekkend. Het boek geeft een aaneenschakeling van militaire vorderingen en tegenslagen, van aanslagen, verwoestingen, wraaknemingen en persoonlijke verzetsdaden. Kaartjes en zwart-witfoto’s ondersteunen de tekst. Ik vond het een zeer indrukwekkend boek en beveel het iedereen aan die van geschiedenis houdt.

Het verdriet van Italië. 622 pagina’s
Auteur: James Holland
Uitgever: Ambo/Anthos
ISBN: 9789026324512
Verschenen: 25-05-2011

Dit bericht is geplaatst in Vakantie in de marken (Italie) met de tags , , , . Bookmark de permalink.